Programma Totaal

Wat willen we

Tiel is een attractieve en vitale regionale centrumstad, waar het prettig wonen, werken en ontspannen is. De gemeente stimuleert het economische klimaat op een actieve wijze, zodat bedrijven bereid zijn te investeren in de gemeente en er voldoende en passende arbeidsplaatsen ontstaan. De gemeente stuurt op goede ruimtelijke kwaliteit waardoor de stad ook in de toekomst een prettig woon-, werk en leefklimaat biedt voor haar inwoners en ondernemers.
Attractieve centrumstad
Tiel is een stad met een rijk historisch verleden en heeft van oudsher al een positie als centrumstad in de regio. Maar het karakter daarvan verandert. De industrie, die de stad ooit werk en inkomen bracht, is in de jaren '80 voor een belangrijk deel uit de stad verdwenen. Tiel bleef daarna achter met een onevenwichtig sociaal-economisch profiel. Om hieraan tegenwicht te bieden zijn belangrijke investeringen gedaan in de ontwikkeling van onder andere bedrijventerreinen en woongebieden. Programma's zijn gemaakt om aan Tiel de verdere noodzakelijke en inspirerende impuls te geven. Programma’s die inzetten op versterking van de kwaliteiten van de Stationsomgeving en het Waalfront. Tiel zal blijven investeren in de aantrekkelijkheid van de stad, waar iedereen kan meedoen. Stimulering van de woningbouwproductie is daarvoor nodig.
Wonen
In het verlengde van de vastgestelde Woonvisie 2014-2018 ‘gewoon goed wonen‘ zijn in september 2014 prestatieafspraken ondertekend door de gemeente en corporaties. Onderdeel hiervan zijn onder meer het uitwerken van de onderste trede woonladder en afspraken over de duurzaamheid van het woningbezit van de corporaties. In 2018 willen we het beleidskader actualiseren en komen tot een nieuwe woonvisie en prestatieafspraken.
Regionaal bezien werken we verder aan de uitvoering van de Regionale Woonagenda, de Regionale kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwprogrammering en de monitoring daarvan.
De structuurvisie geeft het kader waarbinnen alle ruimtelijke ontwikkelingen moeten plaatsvinden. De structuurvisie is inmiddels deels verouderd. In 2018 wordt verder gewerkt aan het opstellen van een omgevingsvisie die de structuurvisie vervangt. In dat proces komt onder meer de vraag terug in welke mate in de toekomst nog ingezet wordt op uitbreidingslocaties.
Poortenstrategie
In het Bloesemakkoord wordt de poortenstrategie (Westluidense Poort, Santwijckse Poort en Burense Poort) onderschreven die de gemeente Tiel heeft neergelegd in onder meer het masterplan Waalfront. De ontwikkeling van de parkeergarage en het cultuurcluster in de Westluidense Poort is afgerond. In de Santwijckse Poort is (tijdelijk) een parkeerterrein aangelegd. Voor het deelgebied Oude Haven wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. In de Burense Poort wordt de openbare ruimte heringericht zodat er een goede voetgangersverbinding met de binnenstad ontstaat en een aantrekkelijk parkeerterrein ontstaat voor zowel bezoekers van de winkels in het gebied, als bezoekers van de binnenstad.
Cultuurhistorie
Omdat de gemeente Tiel trots is op haar bijzonder lange bewoningscontinuïteit en de nog altijd tastbare geschiedenis, zowel ondergronds (archeologie), als bovengronds (monumenten), profileert zij zich als een gemeente waar erfgoed een belangrijke rol speelt. Nieuwe ontwikkelingen gaan gepaard met respect voor de vele facetten die met onze cultuurhistorie samenhangen.
Tiel:Fruitstad aan de Waal
De centrale ligging van Tiel in Nederland en de uitstekende bereikbaarheid zijn zeer belangrijk voor de ontwikkeling van Tiel. Om onderscheid te maken met andere steden wordt verder ingezet op de unieke aspecten van Tiel bestaande uit de relatie met Tiel als fruitstad en de ligging aan de Waal. Dit sluit naadloos aan bij de richting die de regio Rivierenland inzet als FruitDelta van Nederland.
Economisch klimaat / ontwikkeling
De economische recessie is achter de rug. Het consumentenvertrouwen neemt toe, omzetten in de retail stijgen en er wordt weer volop door het bedrijfsleven geïnvesteerd. Voor een aantal sectoren ontstaat weer spanning op de arbeidsmarkt. Door het blijvend verbeteren en ontwikkelen van bedrijfslocaties blijft Tiel een goede vestigingsplaats voor bestaande en nieuwe bedrijven. Dit heeft een positief effect op het behoud en vergroten van de lokale en (sub)regionale werkgelegenheid. Ook het versterken van de detailhandelstructuur, met daarbij speciale aandacht voor de binnenstad (recreatief winkelen), perifere locaties (doelgericht winkelen) en de wijkwinkelcentra (dagelijkse voorzieningen), speelt hierbij een belangrijke rol.
In het kader van de netwerksamenleving en de netwerkoverheid worden overlegpartners steeds belangrijker. De gemeente hecht hier veel waarde aan en investeert daar tijd in. Afstemming en samenwerking op het gebied van ruimtelijke en economische ontwikkelingen vindt o.a. plaats met de provincie Gelderland, de regio Rivierenland, het Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt en het georganiseerde bedrijfsleven (bestaande uit: Ondernemers Coöperatie Tiel, VNO-NCW, Hart van Tiel, Stichting Beveiliging Bedrijventerreinen Tiel en de Coöperatie Medel). Ook worden samen met het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en overheidsorganisaties initiatieven genomen om een gezonde situatie op de arbeidsmarkt te bevorderen.
Bedrijfslocaties
In 2018 wordt, binnen het kader van het Regionaal Programma Bedrijventerrein, ingezet op de verdere uitbreiding van het bedrijvenpark Medel als economische en structuurversterkende ontwikkeling. De uitbreiding is vooral gericht op bedrijven in de logistieke sector die behoefte hebben aan omvangrijke kavels (>3,5 hectare). Clustering van deze bedrijven op daarvoor geschikte locaties versterkt de regio Rivierenland als Logistieke Hotspot in Nederland. De uitgifte van bedrijfskavels vindt plaats binnen de afspraken die zijn vastgelegd in het afsprakenkader 'Regionale samenwerking bedrijventerreinen Regio Rivierenland' en binnen het Regionaal Acquisitie Punt (RAP). Het RAP stemt haar activiteiten af met de provincie Gelderland en de Ontwikkelingsmaatschappij Oost NL. Hierdoor blijft het RAP naast lokaal, regionaal en landelijk ook internationaal betrokken bij locatiekeuzes van bedrijven.
De kwaliteitsverbetering van het bedrijventerrein Kellen is in 2017 afgerond en in 2018 wordt samen met de Ondernemers Coöperatie Tiel (OCT), in het kader van Parkmanagement, onderzocht in hoeverre de ondernemers in het kader van parkmanagement ook een rol kunnen vervullen in het onderhoud en beheer van het openbaar groen op de bedrijventerreinen in Tiel. De Coöperatie Medel heeft deze taak al van de gemeente overgenomen voor het bedrijvenpark Medel.
Circulaire economie, duurzaamheid en energieneutraliteit zijn begrippen die steeds centraler komen te staan in economische ontwikkelingen en (bedrijfsvoerings)processen ter verhoging van het economisch rendement. Samen met het georganiseerde bedrijfsleven wordt o.a. gebruik van duurzame energie verder gestimuleerd. Tevens wordt onderzocht welke maatregelen nog meer mogelijk zijn om de energieneutraliteit te vergroten en de circulaire economie te stimuleren.
De bereikbaarheid van de bedrijventerreinen is van groot belang. Nu de economie weer op volle toeren draait staat het verkeer steeds vaker vast op de rijksweg A15. In het MIRT onderzoek 'Goederenvervoerscorridors Oost en Zuidoost" (2017) is opgenomen dat nader onderzocht gaat worden welke knelpunten worden ervaren op de A15 en wat oplossingsrichtingen in technologische innovaties kunnen zijn. Aan dit onderzoek zal waar mogelijk en noodzakelijk meegewerkt worden. Verder is ook de bereikbaarheid via het openbaar vervoer belangrijk zodat werknemers de bedrijven kunnen bereiken. Samen met vervoersbedrijven, het bedrijfsleven en werknemers worden de mogelijkheden verkent voor een goede bereikbaarheid van de bedrijventerreinen met het openbaar vervoer.
Binnenstad en detailhandel
Ter versterking van de detailhandelsstructuur en vergroting van de koopkrachtbinding blijft het de ambitie om het winkelaanbod in Tiel nog gevarieerder en aantrekkelijker te maken. Sfeer en beleving van de binnenstad worden steeds belangrijker om de concurrentie met andere steden aan te gaan. Dit is ook zo opgenomen in de Binnenstadsvisie welke onderdeel uitmaakt van de structuurvisie Binnenstad. In 2018 zal op basis van deze visie een uitvoeringsprogramma worden opgesteld.
In 2018 wordt een vervolg gegeven aan de realisatie van de afspraken die zijn overeengekomen in de Retaildeal. Naast een goede samenwerking met het centrummanagement is ook van belang om actuele beleidskeuzes te maken. Het actualiseren van de detailhandelsnota, als toetsingskader voor retailontwikkelingen, vormt hiervoor een belangrijke basis..
In 2018 wordt waar mogelijk en nodig verder samengewerkt aan de realisatie van de projecten die zijn geïnitieerd door de binnenstadsvereniging Hart van Tiel. De gemeente vervult hierbij vooral een ondersteunende rol en heeft voor de realisatie van een aantal van deze projecten financiële middelen beschikbaar gesteld.
Recreatie en toerisme
Recreatie en toerisme maken steeds meer onderdeel uit van de Tielse en regionale economie. In het Ambitiedocument 2016-2020 van de Regio Rivierenland behoort Recreatie en Toerisme tot één van de drie economische speerpunten. Ook in 2018 werken we in samenwerking met regionale en lokale partijen verder aan het invullen van de ambitie om de aantrekkelijkheid van de regio en Tiel voor recreanten en toeristen te versterken (cultuuraanbod, evenementen, winkelen, overnachtingsmogelijkheden, fiets- en wandelroutes, etc.). De uitvoeringsorganisaties van het speerpunt Recreatie en Toerisme zijn het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT Rivierenland) en Recreatiemaatschappij Uit®waarde.
Regio Rivierenland
De regio heeft haar economische ambities vastgelegd in het Ambitiedocument met de economische speerpunten Economie en Logistiek, Agribusiness en Recreatie en Toerisme. Onder de naam van FruitDelta Rivierenland werken overheid, ondernemers, onderwijs/onderzoek en ondernemende burgers als 'pentahelix' samen om het gebied te ontwikkelen en te versterken. De meerwaarde van deze samenwerking, het Regionaal Investeringsfonds (RIF) met een eigen Economic Board, zal voor de regio zichtbaar worden.
Binnen het speerpunt Economie en Logistiek blijft de ontwikkeling van Rivierenland als Logistieke Hotspot centraal staan. Dit past ook in het groter geheel van de Logistics Valley en de Gelderse Corridor.
Regionaal Breedband
Voor inwoners en bedrijven is het vaak essentieel om een goede aansluiting te hebben op breedband. In vooral de buitengebieden is dit in de gemeente nog niet toereikend en marktpartijen blijken hierin de komende jaren niet te investeren. Daarom is door de regio Rivierenland het initiatief genomen voor de aanleg van het regionaal breedbandnetwerk. Na een jarenlang proces zijn de mogelijkheden voor de aanleg van een breedbandnetwerk door de overheid inzichtelijk. Duidelijk is dat de overheid alleen hierin mag investeren als de breedbandsnelheid lager is dan 30 Mbps en de markt de komende jaren niet zal investeren. Vanuit deze gedachte is het regionale breedbandproject verder opgepakt en zal afhankelijk van verdere besluitvorming over het organisatiemodel en het businessmodel overgegaan worden tot de aanleg van een regionaal glasvezelnetwerk in 2018.
Economie, onderwijs en arbeidsmarkt
Door mondiale en landelijke economische ontwikkelingen, wijzigingen in regels en wetgeving (o.a. Participatiewet) en het landelijk sociaal akkoord, wordt de verbinding tussen economisch beleid en arbeidsmarktbeleid steeds hechter. Gemeenten krijgen een steeds grotere rol op het terrein van de regionale arbeidsmarkt en economische ontwikkeling. Ook in 2018 ligt, samen met de partners in het platform Onderwijs en Arbeidsmarkt, de focus op:
1. De aansluiting tussen onderwijs en werkgevers (een leven lang leren, innovatieve onderwijsconcepten);
2. Het bevorderen van economische groei en banen;
3. Het duurzaam werken aan ondernemerschap en het koppelen van de sociale arbeidsmarktagenda aan de economische agenda;
4. Optimalisering van de regionale vestigingsfactoren voor bedrijven zoals een kwalitatief goede beroepsbevolking, bereikbaarheid, ruimte, regionale netwerken, kwaliteit van wonen, etc.

Speerpunten

Verbonden Partijen

Wat gaat dat kosten?

Ter besluitvorming

In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn.

RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting
bedragen × € 1.000201620172018201920202021
Lasten11.6674.0373.4563.5673.5423.521
Baten7.9221.6261.7361.7341.7341.734
Resultaat voor bestemming3.7442.4111.7201.8331.8081.787
Mutaties reserves
Toevoegingen21829866625955
Onttrekkingen16945340340340340
Resultaat na bestemming3.7932.6631.4471.5561.5271.502

Ter informatie

Dit programma is opgebouwd uit de volgende taakvelden:

TaakveldRekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting
bedragen × € 1.000201620172018201920202021
0.3Beheer overige gebouwen en gronden1.205899830824824821
0.10Mutaties reserves21829866625955
2.4Economische havens en waterwegen535756565555
3.1Economische ontwikkeling642749626623623623
3.2Fysieke bedrijfsinfrastructuur544523232323
3.3Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen1388653535353
3.4Economische promotie224253253253241241
4.2Onderwijshuisvesting000000
5.5Cultureel erfgoed291182164163163148
8.1Ruimtelijke Ordening688854820817817817
8.2Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)6.469280153314312310
8.3Wonen en bouwen1.903632477439429429
Totaal lasten11.8844.3343.5223.6293.6003.576
0.3Beheer overige gebouwen en gronden9571.065712710710710
0.10Mutaties reserves16945340340340340
2.4Economische havens en waterwegen124124125125125125
3.1Economische ontwikkeling000000
3.2Fysieke bedrijfsinfrastructuur000000
3.3Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen263838383838
3.4Economische promotie106110654654654654
4.2Onderwijshuisvesting000000
5.5Cultureel erfgoed700000
8.1Ruimtelijke Ordening12010101010
8.2Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)5.728020202020
8.3Wonen en bouwen962290177177177177
Totaal baten8.0921.6712.0752.0742.0742.074
Totaal taakvelden3.7932.6631.4471.5561.5271.502

Verschillenverklaring met voorgaand jaar

Het voordelige verschil van € 1.216 wordt als volgt verklaard

V/N

bedragen x € 1.000

Hogere energielasten wisselscholen. Bij ontvlechting huisvestingskosten schoolgebouwen is onvoldoende rekening gehouden met de energielasten van de wisselscholen

N

57

Lagere kapitaallasten door renteverlaging en verkoop van vastgoed

V

69

Lagere toevoeging aan verliesvoorziening grondexploitatie door afname grex-projecten

V

142

Incidentele planschade in 2017

V

54

Incidentele netto opbrengst vastgoed in 2017

N

475

Incidentele subsidie woonwagenconsulent in 2017

V

55

Incidentele uitgaven economische zaken 2017 (detailhandelsnota en projectenplan Binnenstad)

V

100

Vervallen subsidie monumenten vanaf 2018 (Bloesemakkoord)

V

36

Hogere doorberekende loonkosten

N

16

Mutaties reserves (grondexplotatie en verkoop strategische eigendommen)

V

511

Opbrengst toeristenbelasting (verhoging tarief + MOE-landers

V

550

Verkoop eigendommen

V

200

Cultuurhistorische waardenkaart

V

10

Korting materiële budgetten

V

15

Overige verschillen

V

22

Totaal

V

1.216

Nieuwe uitgaven

In onderstaande tabel zijn de volgende bij dit programma behorende nieuwe uitgaven opgenomen:

bedragen x € 1.000

netto inv. bedrag

jaarlasten 2018

jaarlasten 2019

jaarlasten 2020

jaarlasten 2021

Regionaal investeringsfonds

125

Verrekeningen met reserves?

In onderstaande tabel zijn de bij dit programma behorende reserves genoemd en de voorgestelde stortingen en onttrekkingen:

Naam reserve

Werkelijk saldo 1-1

toevoeging rente

overige toevoegingen

onttrekkingen

stand per 31-12

Reserve woonwagens

123.000

2.000

10.000

115.000

Reserve onderhoud strategische eigendommen

307.000

25.000

282.000

Reserve gemeentelijke eigendommen

378.000

378.000

Reserve onderhoud Brede Zorgschool

109.000

109.000

Algemene reserve grondexploitatie

4.284.000

64.000

305.000

4.044.000

Risicoreserve WLP

657.000

657.000

Reserve monumenten

113.000

113.000